Kwercetyna – Królowa flawonoidów i naturalny sprzymierzeniec odporności

W świecie roślinnych substancji aktywnych kwercetyna zajmuje miejsce szczególne. Jest to jeden z najsilniejszych i najlepiej przebadanych flawonoidów – związków, które nadają roślinom barwę i chronią je przed szkodliwym działaniem promieniowania UV oraz insektami. Znajdziemy ją w cebuli, jabłkach, kaparach czy czerwonym winie, jednak uzyskanie terapeutycznych dawek z samej diety bywa wyzwaniem. W suplementacji kwercetyna zyskała miano „wszechstronnego obrońcy”. Jej popularność gwałtownie wzrosła w ostatnich latach, gdy odkryto jej unikalne właściwości wspierające układ odpornościowy, ale jej potencjał sięga znacznie dalej – od łagodzenia objawów alergii, przez walkę ze stanami zapalnymi, aż po wsparcie wydolności fizycznej. To naturalna substancja o potężnym działaniu, która łączy w sobie mądrość natury z precyzją działania farmakologicznego.
Jonofor cynku – idealny duet na odporność
Jednym z najciekawszych mechanizmów działania kwercetyny jest jej funkcja jako jonoforu cynku. Co to oznacza w praktyce? Cynk jest pierwiastkiem kluczowym dla hamowania replikacji wirusów, ale ma duży problem z samodzielnym przenikaniem do wnętrza komórki, gdzie toczy się walka z patogenem. Kwercetyna działa jak „otwieracz drzwi” – tworzy kompleks z cynkiem i transportuje go przez błonę komórkową prosto do centrum wydarzeń.
Dzięki tej synergii, połączenie kwercetyny z cynkiem stanowi jedną z najskuteczniejszych strategii prewencyjnych w okresach wzmożonych zachorowań. Jednak kwercetyna działa również solo – wykazuje właściwości przeciwwirusowe i przeciwzapalne, hamując wydzielanie cytokin prozapalnych. Jest to więc składnik, który nie tylko wspiera obronę przed infekcją, ale pomaga też łagodzić jej przebieg i chroni organizm przed nadmierną reakcją zapalną.
Naturalne wsparcie dla alergików i sportowców
Kwercetyna jest często nazywana „naturalnym lekiem przeciwhistaminowym”. Badania wskazują, że potrafi ona stabilizować błony komórek tucznych (mastocytów), zapobiegając uwalnianiu histaminy – substancji odpowiedzialnej za kichanie, swędzenie i obrzęki podczas reakcji alergicznej.
Dla osób zmagających się z katarem siennym czy alergiami skórnymi, regularna suplementacja może przynieść znaczną ulgę bez skutków ubocznych typowych dla leków, takich jak senność.
Warto również wspomnieć o wpływie kwercetyny na wydolność fizyczną. Poprzez wpływ na biogenezę mitochondriów (centrów energetycznych komórek), flawonoid ten może poprawiać wytrzymałość tlenową i opóźniać występowanie zmęczenia. Działa też ochronnie na naczynia krwionośne, wspierając prawidłowe krążenie.
Kwercetyna a endometrioza – zahamowanie proliferacji i bólu
W kontekście endometriozy kwercetyna jawi się jako jeden z najbardziej obiecujących flawonoidów o działaniu celowanym. Endometrioza charakteryzuje się przewlekłym stanem zapalnym oraz niekontrolowanym namnażaniem komórek (proliferacją) tworzących ogniska chorobowe. Naukowcy dowiedli, że kwercetyna potrafi ingerować w ten proces na poziomie genetycznym. W badaniach in vitro oraz in vivo zaobserwowano, że związek ten znacząco hamuje proliferację komórek ektopowego endometrium oraz indukuje ich apoptozę (zaprogramowaną śmierć), co prowadzi do fizycznego zmniejszenia objętości zmian chorobowych.
Ponadto, kwercetyna jest niezwykle silnym modulatorem stanów zapalnych. Zmniejsza ekspresję cytokin zapalnych (takich jak TNF-alfa), które są bezpośrednio odpowiedzialne za generowanie bólu w miednicy mniejszej. W badaniach klinicznych wykazano również fenomenalną synergię – połączenie kwercetyny z kurkuminą oraz N-acetylo-L-cysteiną (NAC) prowadzi do drastycznej redukcji objawów takich jak bolesne miesiączkowanie (dysmenorrhea) czy ból podczas współżycia (dyspareunia). Kwercetyna stanowi zatem kompleksowe, naturalne wsparcie, uderzające w kluczowe patomechanizmy endometriozy: ogranicza wzrost ognisk i systemowo wygasza ból zapalny.
Podsumowanie
Kwercetyna to niezwykły dar natury, którego właściwości wykraczają daleko poza rolę zwykłego antyoksydantu. Jako skuteczny jonofor cynku, naturalny modulator histaminy oraz silny środek antyproliferacyjny, stanowi niezastąpione wsparcie dla układu odpornościowego i kobiecego zdrowia hormonalnego. To bezpieczny, roślinny sposób na wygaszenie stanów zapalnych, zmniejszenie bólu i poprawę ogólnej witalności.
Potencjał tego wyjątkowego flawonoidu został zamknięty w zaawansowanej formule produktu EndoBase.
Źródła:
- Park, S., Lim, W., Bazer, F. W., Whang, K. Y., & Song, G. (2019). Quercetin inhibits proliferation of endometriosis regulating cyclin D1 and its target microRNAs in vitro and in vivo. The Journal of Nutritional Biochemistry, 63, 87-100.
- Signorile, P. G., Viceconte, R., & Baldi, A. (2020). Effectiveness of the integration of quercetin, turmeric, and N-acetylcysteine in reducing inflammation and pain associated with endometriosis. In-vitro and in-vivo studies. Minerva Ginecologica, 72(5), 285-291.
- Salehi, B., Machin, L., Monzote, L., Sharifi-Rad, J., Ezzat, S. M., Salem, M. A., … & Cho, W. C. (2020). Therapeutic Potential of Quercetin: New Insights and Perspectives for Human Health. ACS Omega, 5(20), 11849-11872. (Praca przekrojowa omawiająca m.in. mechanizmy przeciwzapalne i antyproliferacyjne kwercetyny stosowane w terapiach chorób przewlekłych).

Monika Wasilewska-Królak
Monika Królak-Wasilewska – dietetyk kliniczny. Ukończyła z wyróżnieniem wydział: Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji ze specjalizacją dietetyka na SGGW. Należy do Polskiego Stowarzyszenia Dietetyków (PSD) oraz Polskiego Stowarzyszenia Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej. Członkini Rady Programowej Fundacji Endopolki. Ceniona ekspertka zapraszana do programów telewizyjnych, w których poruszany jest temat żywienia.
Monika Wasilewska-Królak
Monika Wasilewska-Królak
